Otto Skorzeny - Stuart Smith
Gedegen biografie over Hitlers favoriete commando
Terwijl we inmiddels in West-Europa vijfenzeventig jaar in vrede leven, verschijnen er nog geregeld diverse boeken die handelen over (een aspect van) de Tweede Wereldoorlog. Voor jong en oud valt er nog veel te ontdekken over deze heftige periode uit onze geschiedenis. Eén aspect van deze roerige tijd wordt besproken in Otto Skorzeny - Hitlers favoriete commando. In dit boek schrijft de Britse journalist Stuart Smith over het bizarre levensverhaal van ‘De gevaarlijkste man van Europa.’
SS-Obersturmbannführer Otto Skorzeny, geboren in 1908 in Oostenrijk, was - mede door zijn eigen toedoen - tijdens zijn leven al een legende. De favoriete commando van Hitler werd met name bekend door zijn rol in de bevrijding van Mussolini in Noord-Italië in 1943. De auteur weet in zijn epiloog met een paar nuchtere opmerkingen de ballon van de legendevorming krachtig door te prikken: ‘Er waren veel dingen die Otto Skorzeny niet was. Hij was geen groot denker, zijn ideeën waren grotendeels niet zelfbedacht, zijn meningen waren eerder assertief dan doordacht. Zijn charisma en even grote roekeloosheid en het volledige gebrek aan organisatorische vaardigheden maken elke suggestie van hij het brein was achter een internationaal neonaziweb als Die Spinne lachwekkend. […] Als soldaat was hij onwankelbaar loyaal, zelfs onberispelijk moedig, maar verstoken van de kwaliteiten van een groot generaal of zelfs brigadecommandant.’
Waar de hoofdrolspeler in dit boek wél goed in was, was zijn beroemdheid exploiteren. Zowel tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar met name daarna, wist hij dat perfect uit te buiten.
Skorzeny werd in verschillende tribunalen waar zijn misdaden, gepleegd tijdens de oorlog tegen het licht werden gehouden, vrijgesproken. Veelzeggend hierbij is, dat Skorzeny, ondanks zijn vrijspraak, na de oorlog niet welkom was in de V.S., Frankrijk, Groot-Brittannië, Italië en Canada. Dat kwam mede door zijn onvoorwaardelijke steun aan het Hitlerregime.
Stuart Smith geeft in ruim driehonderdvijftig bladzijden een gedegen portret van de nazi. Achterin het boek zijn veertig pagina’s met verwijzingen naar bronnen opgenomen, terwijl er ook een uitgebreide bibliografie is afgedrukt. Voorin het boek geven drie kaartjes inzicht in acties waarbij Skorzeny betrokken was.
Hoogte- en dieptepunten uit zijn leven wisselen zich af. Er is uitgebreid aandacht voor de bevrijding van Mussolini middels de gedurfde aanval op Gran Sasso, een berg 100 km ten noordoosten van Rome. Hoewel Skorzeny een van de aanwezige commandanten was, zag hij in het verloop van de actie kans om de nadruk te laten leggen op zijn aanwezigheid en leiderschap. Dat kwam mede doordat de actie werd gefilmd en gefotografeerd.
Als de Gran Sasso-missie het hoogtepunt is in zijn carrière, dan mag de Operatie Scherhorn volgens de biograaf als Skorzeny’s dieptepunt worden beschouwd. In het najaar van 1944 moest volgens berichten van een spion in Rusland een groep van 2500 ingesloten Duitse soldaten bevrijd worden uit een bos in Berezino, in de buurt van Minsk. Deze bevrijdingsactie bleek totaal overbodig, omdat het bericht achteraf niet klopte. De kwaliteit van de Duitse inlichtingendienst schoot ernstig tekort.
Deze biografie bevat veel details. Dat houdt in dat je als lezer soms de weg lijkt kwijt te raken door de hoeveelheid gegevens die over je wordt uitgestort. Toch is deze levensbeschrijving een gedegen boekwerk dat de aandacht vraagt van allen die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog.
Stuart Smith (Brighton, 1953) werkte jaren voor het businessmagazine Marketing Week. Hij heeft lang onderzoek moeten doen om de feiten rond Otto Skorzeny te scheiden van de fabels. In 2018 verscheen het boek met de titel Otto Skorzeny, The Devil’s Disciple bij uitgeverij Osprey Publishing.
Otto Skorzeny - Hitlers favoriete commando is september 2020 verschenen bij uitgeverij Omniboek en kost € 30,00. Ook als e-boek leverbaar. Uit het Engels vertaald door Bies van Ede.
Portret van de auteur (foto Andrew Lownie literary agency)
Waardering:
Boekbespreking door Gerard van Os
email mijGepubliceerd: 13-11-2020